Από τη Ακαθίστη Βεκρή

Τα social media δημιούργησαν μια νέα πραγματικότητα. Για πρώτη φορά στην ιστορία, κάποιος μπορεί να αποκτήσει αναγνωρισιμότητα, επιρροή και χρήματα χωρίς να περάσει από τους παραδοσιακούς δρόμους της τηλεόρασης, της μουσικής, του αθλητισμού ή της επιχειρηματικότητας. Ένα κινητό τηλέφωνο, ένας λογαριασμός στο Instagram, στο TikTok ή στο YouTube και η δυνατότητα να τραβήξεις την προσοχή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.

Αυτό από μόνο του δεν είναι ούτε καλό ούτε κακό. Είναι απλώς μια νέα εποχή. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η αναγνωρισιμότητα δεν βασίζεται σε κάποιο έργο, σε κάποια δεξιότητα ή σε μια πραγματική προσφορά προς το κοινό, αλλά αποκλειστικά στην προβολή ενός τρόπου ζωής.

Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν αμέτρητοι influencers που έγιναν γνωστοί όχι για κάτι που δημιούργησαν, αλλά για το πώς ζουν ή για το πώς παρουσιάζουν ότι ζουν. Το περιεχόμενο μετατράπηκε σε μια ατελείωτη επίδειξη πολυτέλειας. Ρολόγια αξίας δεκάδων χιλιάδων ευρώ, supercars, βίλες, σαμπάνιες, ταξίδια σε εξωτικούς προορισμούς και μια καθημερινότητα που μοιάζει βγαλμένη από διαφήμιση.

Το μήνυμα που περνάει συχνά είναι απλό. «Κοίτα τι έχω. Κοίτα πώς ζω. Κοίτα πόσο επιτυχημένος είμαι.»

Το ερώτημα όμως είναι άλλο.

Τι συμβαίνει όταν αφαιρέσεις όλα αυτά;

Ποιος μένει πίσω από τα ακριβά ρούχα, τα ξενοδοχεία πέντε αστέρων και τις φωτογραφίες με φόντο την πολυτέλεια;

Εκεί βρίσκεται η πραγματική δοκιμασία.

Η ιστορία της δημοσιότητας έχει δείξει ότι οι άνθρωποι που γίνονται γνωστοί αποκλειστικά λόγω της εικόνας τους συνήθως έχουν και τη μικρότερη διάρκεια. Ο λόγος είναι απλός. Η εικόνα έχει ημερομηνία λήξης. Πάντα θα εμφανιστεί κάποιος πιο νέος, πιο εντυπωσιακός, πιο ακραίος ή πιο πλούσιος. Όταν ολόκληρη η δημόσια ταυτότητά σου βασίζεται στο να εντυπωσιάζεις, αναγκάζεσαι διαρκώς να ανεβάζεις τον πήχη της επίδειξης.

Και αυτή είναι μια μάχη που δεν κερδίζεται για πάντα.

Τα social media λειτουργούν σαν μηχανή κατανάλωσης προσώπων. Σήμερα σε αποθεώνουν και αύριο σε έχουν ξεχάσει. Η προσοχή του κοινού μετακινείται με απίστευτη ταχύτητα. Αυτό που χθες θεωρούνταν εντυπωσιακό, σήμερα θεωρείται συνηθισμένο. Αυτό που σήμερα φέρνει εκατομμύρια προβολές, σε λίγους μήνες μπορεί να μην ενδιαφέρει κανέναν.

Γι’ αυτό και βλέπουμε συνεχώς πρόσωπα που κάποτε βρίσκονταν παντού να εξαφανίζονται σχεδόν αθόρυβα. Άνθρωποι που συγκέντρωναν τεράστια νούμερα, αλλά δεν κατάφεραν ποτέ να μετατρέψουν τη δημοσιότητα σε πραγματική αξία.

Γιατί υπάρχει μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να είσαι γνωστός και στο να είσαι σημαντικός.

Το πρώτο μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Το δεύτερο χρειάζεται χρόνια.

Η μεγαλύτερη παρεξήγηση της εποχής μας είναι ότι τα likes, οι προβολές και οι ακόλουθοι αποτελούν απόδειξη αξίας. Στην πραγματικότητα αποτελούν απόδειξη προσοχής. Και η προσοχή είναι κάτι εξαιρετικά προσωρινό.

Ένας επιστήμονας μπορεί να αλλάξει τον κόσμο χωρίς να έχει ούτε χίλιους ακόλουθους.

Ένας επιχειρηματίας μπορεί να χτίσει μια αυτοκρατορία χωρίς να ανεβάζει ούτε μία φωτογραφία.

Ένας καλλιτέχνης μπορεί να αφήσει έργο που θα τον ξεπεράσει κατά δεκαετίες.

Αντίθετα, κάποιος μπορεί να έχει εκατομμύρια followers και να μην αφήσει πίσω του απολύτως τίποτα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι influencers είναι ίδιοι. Θα ήταν άδικο να το ισχυριστεί κανείς. Υπάρχουν άνθρωποι που αξιοποίησαν τα social media για να χτίσουν πραγματικές επιχειρήσεις, να μεταδώσουν γνώσεις, να ψυχαγωγήσουν, να εμπνεύσουν ή να δημιουργήσουν κοινότητες με ουσία. Αυτοί συνήθως καταφέρνουν να παραμένουν relevant γιατί ο κόσμος τους ακολουθεί για κάτι βαθύτερο από την εικόνα τους.

Αλλά υπάρχει και μια άλλη κατηγορία.

Εκείνοι που έχουν μετατρέψει την επίδειξη σε επάγγελμα. Εκείνοι που πούλησαν στο κοινό το όνειρο της εύκολης επιτυχίας. Εκείνοι που παρουσιάζουν τη χλιδή ως επίτευγμα και την κατανάλωση ως ταυτότητα.

Το πρόβλημα είναι ότι τέτοιου είδους επιρροή δύσκολα επιβιώνει στον χρόνο. Γιατί δεν δημιουργεί πραγματικό δέσιμο με το κοινό. Δημιουργεί απλώς στιγμιαίο θαυμασμό ή περιέργεια.

Και η περιέργεια τελειώνει γρήγορα.

Οι άνθρωποι μπορεί να σε ακολουθήσουν για το αυτοκίνητό σου, αλλά δεν θα μείνουν για πάντα γι’ αυτό.

Μπορεί να σε προσέξουν για τα χρήματά σου, αλλά δεν θα σε θυμούνται εξαιτίας τους.

Μπορεί να σε ζηλέψουν για τη ζωή που δείχνεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι σε σέβονται.

Ο σεβασμός κερδίζεται διαφορετικά.

Κερδίζεται όταν έχεις κάτι να πεις, κάτι να προσφέρεις, κάτι να δημιουργήσεις.

Κερδίζεται όταν η παρουσία σου έχει αξία ακόμη και χωρίς τα σκηνικά της πολυτέλειας.

Στο τέλος της ημέρας, ο χρόνος είναι ο πιο αυστηρός κριτής. Ο χρόνος ξεχωρίζει ποιος ήταν πραγματικά σημαντικός και ποιος απλώς βρέθηκε για λίγο στο επίκεντρο. Ξεχωρίζει αυτούς που έχτισαν κάτι από αυτούς που απλώς το έδειχναν. Ξεχωρίζει την ουσία από το περιτύλιγμα.

Γι’ αυτό και η φράση «όταν το lifestyle σε παίρνει από το μηδέν και σε κάνει νούμερο, τότε μην περιμένεις και μεγάλη διάρκεια» δεν είναι απλώς μια αιχμηρή ατάκα για τους influencers. Είναι μια υπενθύμιση για όλους.

Όταν η εικόνα προηγείται της αξίας, η πτώση είναι συνήθως θέμα χρόνου.

Όταν όμως η αξία προηγείται της εικόνας, τότε η διάρκεια δεν εξαρτάται από τη μόδα, τους αλγόριθμους ή τα trends,αλλά εξαρτάται από κάτι πολύ πιο σπάνιο..την ουσία.