«Αλλού βαρούν τα όργανα και αλλού χορεύει η νύφη»

Της Ευαγγελίας Βαϊοπούλου

Οι Έλληνες από τα παλιά χρόνια βρίσκουν τρόπους να περιγράφουν μια κατάσταση μέσα σε λίγες λέξεις. Αυτές οι λέξεις αποτελούν τις παροιμίες. Κάθε τόπος έχει δικές του παροιμίες αλλά και διαφορετικά μέρη λένε τις ίδιες παροιμίες με διαφορετικές λέξεις. Η παροιμία που παραθέσαμε ως τίτλο μπορεί να ακουστεί και ως «Αλλού βαρούν τα κούρταλα κι αλλού γίνεται γάμος» και σημαίνει ότι από αλλού περιμένεις κάτι και από αλλού σου έρχεται.

Υπάρχουν πολλές παροιμίες που περιγράφουν το γέλιο «Γελάει καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος», η οποία στην ουσία μιλάει για έναν άνθρωπο ο οποίος πέρασε πολλά εξαιτίας κάποιου άλλου και περιμένει την ώρα που θα τον εκδικηθεί και θα γελάσει και εκείνος. Άλλη μία παροιμία στην ίδια κατηγορία είναι «Μηδέ γάμος χωρίς κλάμα, μηδέ μνήμα χωρίς γέλια» η οποία περιγράφει ότι δεν μπορεί να υπάρξει καλό χωρίς λύπη και κακό χωρίς γέλιο.

«Ό,τι γράφει δεν ξεγράφει» λέει μια παροιμία για τη μοίρα και σημαίνει πως ό,τι σου γράφει η μοίρα σου θα γίνει χωρίς να μπορεί να το αλλάξει κανείς για αυτό όταν την τρίτη μέρα ζωής ενός παιδιού πάνε οι μοίρες για να γράψουν τη ζωή του, οι γονείς αφήνουν ένα γλυκό δίπλα στην κούνια για να γλυκαθούν οι μοίρες και να του γράψουνε καλή ζωή. «Καλομελέτα κι έρχεται!» λέμε σε κάποιον απαισιόδοξο για να του δώσουμε θετική σκέψη.

Αυτή η παροιμία σημαίνει ότι αν σκέφτεσαι θετικά για κάτι, θα έρθει έτσι όπως το θέλεις. «Βροντούν όλα τα σίδερα, βροντάει κι η σακοράφα» και «Χόρευαν τα σιδερικά, πηδούσε κι η βελόνα» με αυτές τις δύο παροιμίες μπορούμε να περιγράψουμε έναν άνθρωπο ο οποίος καυχιέται ενώ στην ουσία δεν έχει κάνει τίποτα. «Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια», αυτή η παροιμία χρησιμοποιείται για να δείξουμε ότι ένα παιδί και ένας άνθρωπος ψυχικά ασθενής δεν μπορούν να πουν ποτέ ψέματα γιατί λειτουργούν με το ένστικτο.
«Άσπαστα τ’ αυγά δεν πάνε στο τηγάνι» αυτή η παροιμία σημαίνει ότι αν δεν κάνεις κάποια θυσία δεν θα έχεις το αποτέλεσμα που επιθυμείς. «Η κατσίκα πεθαίνει και έχει την ουρά προς τα πάνω», αυτή την παροιμία μπορεί να τη χρησιμοποιήσει κάποιος όταν θέλει να περιγράψει έναν άνθρωπο που είναι μεγάλος εγωιστής και ακόμα και όταν έχει ανάγκη δεν το παραδέχεται αλλά συνεχίζει να καυχιέται.

«Ό,τι βρέξει, ας κατεβάσει» λέει ένας άνθρωπος ο οποίος πιστεύει στην τύχη χωρίς να κάνει κάτι για να έχει αυτό που επιθυμεί. «Τρελός παπάς τον βάφτισε.» με αυτή την παροιμία αναφερόμαστε σε έναν άνθρωπο ο οποίος φέρεται αλλόκοτα. «Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά» σημαίνει ότι έναν άνθρωπο πρέπει να τον κρίνουμε για αυτό που είναι και όχι για αυτό που φαίνεται. «Λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή;» μιλάμε για έναν άνθρωπο ο οποίος δεν λείπει ποτέ από τίποτα.

«Κάθε πράμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο» αυτή η παροιμία σημαίνει ότι κάθε πράγμα πρέπει να γίνεται την κατάλληλη στιγμή και όχι όποτε θέλουμε εμείς. Αυτές οι παροιμίες είναι ένα ελάχιστο δείγμα από την ελληνική παράδοση. Υπάρχουν πολλές παροιμίες ακόμη τις οποίες χρησιμοποιούμε καθημερινά ακόμη και αν δεν το καταλαβαίνουμε γιατί οι παροιμίες είναι ένα κομμάτι του τόπου μας, το οποίο έχει γραφτεί ανεξίτηλα μέσα μας και περνάει από γενιά σε γενιά.

Οι παροιμίες εκφράζουν συναισθήματα, καταστάσεις και γεγονότα τα οποία πολλές φορές αγνοούμε γιατί ενώ ξέρουμε τις παροιμίες δεν ξέρουμε την ιστορία τους και ίσως δεν θα την μάθουμε ποτέ. Για αυτό ας τις κρατήσουμε ως ένα κομμάτι του παρελθόντος και ας τις μεταφέρουμε στην επόμενη γενιά ως κληρονομιά από το παρελθόν. Και κλείνουμε με μια αγαπημένη παροιμία «κάθε παρέα έχει τον τρελό της, στην δική μου όλοι.»