Αυτή τη στιγμή η παράσταση “Ένας εχθρός του λαού” διασχίζει με μεγάλη επιτυχία την ελληνική επαρχία. Τους συνάντησα  λίγο πριν το Κηποθέατρο Παπάγου γεμίσει με ανυπόμονους θεατές. Χαμογελαστοί, προσιτοί, πλήρως συνειδητοποιημένοι και με χιούμορ, απάντησαν σε κάθε ερώτηση που τους τέθηκε. Ελπίζω να απολαύσετε τη συνέντευξη, όπως κι εγώ. Τους ευχαριστώ θερμά για τη μεγάλη τιμή που μου έκαναν και τους εύχομαι ότι καλύτερο μέσα από την καρδιά μου. Τέλος οφείλω κι ένα μεγάλο ευχαριστώ στη φίλη και συνεργάτιδα Αργυρώ Δημακέα που κανόνισε τη συνέντευξη.

          

Της  Στεύης Τσούτση

 

stevi_tsoutsi_1

 

“Ένας εχθρός του λαού”, ένα έργο στο οποίο ο Ίψεν προτείνει μια κοινωνία βασισμένη στην ελευθερία, την αδερφοσύνη κι όχι στον φανατισμό και την απάτη. Ένα έργο επίκαιρο, πρώτη επιλογή σε θέατρα της Ευρώπης και της Αμερικής.

Θ.Κινδύνης:  Ακριβώς. Ένα έργο στηριγμένο στην αλήθεια.Είμαι κυνηγός της αλήθειας. Ξέρετε, η αλήθεια παράγεται από το στερητικό “α” συν λήθη: δηλαδή να μην ξεχνάς. Και είναι γεγονός ότι στις μέρες μας, που μας διακρίνει η αμνησία, πρέπει να επανέλθουμε στην αλήθεια. Να θυμόμαστε ότι χωρίς τη συναδελφοσύνη, τη συμπαράσταση, τη συμπόρευση και τη συγκίνηση, δε μπορεί να επιτευχθεί τίποτα. Στα χάλια που οδηγηθήκαμε αυτή τη στιγμή, όχι μόνο η Ελλάδα μα κι όλη η ανθρωπότητα, είναι ακριβώς γιατί έχουμε ξεχάσει αυτές τις αιώνιες αλήθειες.

Γι'αυτό το λόγο επιλέξατε να ανεβάσετε το συγκεκριμένο έργο; Θεωρείτε λοιπόν πως στη δική μας κοινωνία, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα, έχει να προσφέρει πολλά;

Θ.Κινδύνης: Ακριβώς και μόνο γι'αυτό. Ελπίζω ότι μπορεί να προσφέρει πολλά. Θέλει βέβαια μεγάλα σοκ αυτή η κοινωνία για να ξυπνήσει. Οι πολιτικοί μας πάντως φροντίζουν να μας τα δίνουν τα σοκ. Πάντως ελπίζουμε κι εμείς, από τη μεριά τη δική μας, του καλλιτέχνη, να ξυπνήσουμε λίγο τα πράγματα.

th01

Υποδύεστε τον γιατρό Στόκμαν. Έναν αγωνιστή που ακόμη κι όταν τον αποκαλούν “εχθρό του λαού”, συνεχίζει ακόμη και μόνος στο δρόμο για την ελευθερία και την αλήθεια. Για να σώσει κυρίως τα παιδιά. Μιλήστε μας γι'αυτή την έκκληση που απευθύνετε και ως Θωμάς Στόκμαν και ως Θωμάς Κινδύνης για το μέλλον των παιδιών.

Θ.Κινδύνης:   Και ως Θωμάς Στόκμαν και ως Θωμάς Κινδύνης παλεύουμε  στη ζωή γι'αυτά τα παιδιά. Γιατί αν θες να οραματίζεσαι το μέλλον, πρέπει να οραματίζεσαι και να πράττεις για τα παιδιά αυτά. Αυτό εμείς ποιούμε εδώ και 20 χρόνια στις Μορφές Έκφρασης και η επιλογή του έργου μας είναι προς αυτή την κατεύθυνση. Γιατί όταν κανείς οραματιστεί το μέλλον, πρέπει να δει τι θα κάνει με αυτά τα παιδιά. Ώστε να τους κάνει όπως λέει κι ο Θωμάς Στόκμαν : “τίμιους κι ελεύθερους ανθρώπους”.

Κύριε Κολάση, υποδύεστε το Δήμαρχο. Μιλήστε μας για το χαρακτήρα αυτό.

Β.Κολάσης:  Ότι πιο απαίσιο μπορεί να υπάρξει στη σύγχρονη εποχή το αντιπροσωπεύω πάνω στη σκηνή. Καταρχάς θα ήθελα να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον αγαπητό μου φίλο και συνάδελφο κ.Κινδύνη. Γνωριζόμαστε πολλά χρόνια όμως δεν είχε τύχει να συνεργαστούμε ποτέ. Είναι μεγάλη χαρά και τιμή για μένα αυτή η συνεργασία. Μου έδωσε την ευκαιρία να παίξω ένα ρόλο που ήθελα να υποδυθώ χρόνια. Είναι πολύ δύσκολοι καιροί, τα οικονομικά γενικότερα είναι τραγικά. Παρ'όλα αυτά όμως – και δεν το λέω για να ψαρέψω άγραν θεατών και εισιτηρίων- ανεβάζουμε ένα έργο σε μια εποχή, πηγαίνουμε κόντρα στις καταιγίδες, κόντρα στους ανέμους κι ελπίζουμε ότι προσφέρουμε στον κόσμο.  Είναι αυτό ακριβώς που η καθημερινότητά μας βιώνει. Ένα τραγικό αδιέξοδο, μια δικαίωση του κακού. Εκεί όμως που  το κακό θεωρεί δεδομένη τη νίκη του, μια αχνάδα φωτός έρχεται στο τέλος του έργου. Ο Θωμάς πολύ συγκεκριμένα μάλιστα λέει: “βγαίνει ο ήλιος”, δηλαδή υπάρχει ελπίδα για ένα άλλο αύριο.

Πόσο δύσκολο μπορεί να είναι στις μέρες που ο κόσμος δυσανασχετεί με τους κρατικούς λειτουργούς να καλείστε να υποδυθείτε αυτό το ρόλο;

Β.Κολάσης:  Είναι τρομακτικά δύσκολο να ερμηνεύσεις κάτι που δεν είσαι. Με το Θωμά είχαμε μια πολύ μεγάλη συζήτηση. Κι είχε προβληματιστεί κι εκείνος κι εγώ, για το ρόλο του Δημάρχου.

Είναι δύο ρόλοι που έχουν τη στάμπα του καλού και του κακού. Κι είναι τρομακτικά δύσκολο να ερμηνευτούν και οι δύο επί σκηνής. Δεν είναι αστεία υπόθεση, γι'αυτό και παρ'όλο που είναι ένα πολυπαιγμένο έργο, είναι δύσκολο να αποδοθεί σωστά. Είναι ψυχοφθόρο να ερμηνεύεις έναν άνθρωπο που είναι στη ζωή σου, ότι χειρότερο μπορείς να συναντήσεις. Είναι από την άλλη ψυχοφθόρο να ερμηνεύεις ένα αγγελικό πρόσωπο , που σπάνια μπορεί να συναντήσεις στο διάβα της ζωής σου.  Ο Θωμάς Στόκμαν είναι κάτι σπάνιο. Ενώ ο Πέτερ Στόκμαν, ο αδερφός του, είναι κάτι σύνηθες. Το συναντάς καθημερινά, παντού, σε όλα τα επίπεδα. Είναι δύο ακραίοι ρόλοι που όμως συνθέτουν την πραγματικότητα.

 

th03

κ.Κινδύνη, έχετε αναλάβει και την σκηνοθεσία του έργου. Στήσατε μια παράσταση διαδραστική. Θεωρείτε ότι έτσι γίνονται πιο εύκολα κοινωνοί των μηνυμάτων που θέλετε να περάσετε;

Θ.Κινδύνης:  Το έχει κάνει ήδη ο Ίψεν. Η 4η του πράξη είναι σαν ένα λαϊκό δικαστήριο που εμπλέκει και τον κόσμο έμμεσα ή άμεσα. Τώρα το πως το διανθίζει ο κάθε σκηνοθέτης εξαρτάται από τη ματιά του. Νιώθω πάντως ότι έτσι είμαστε πιο κοντά στον κόσμο και βλέπουμε αντιδράσεις φοβερές.

Είναι πάντως κρίμα για τον κ.Κολάση να δέχεται το μένος των θεατών. Ειδικά από την τηλεοπτική του πορεία, είναι συμπαθής, δεν έχει κάνει κάποιον αντιπαθή ρόλο.

Θ.Κινδύνης:  Εγώ από την εμπειρία μου θέλω να σας πω ότι ο κόντρα ρόλος σε ένα χαρακτήρα ανθρώπινο αποδίδεται καλύτερα. Έχω δει τον καλό άνθρωπο να αποδίδει πολύ καλύτερα τον κακό από ότι ο κακός αποδίδει τον κακό. Γνωριζόμαστε με το Βύρωνα πολλά χρόνια, αλλά τώρα γίναμε αδερφοί. Είναι ένας εξαίρετος άνθρωπος. Δε θέλω να λέω συναισθηματικές σάχλες, ξέρει ότι τον αγαπώ. Αυτό όμως που έχει σημασία είναι ότι είναι εξαίρετος  ηθοποιός. Ενώ ο ρόλος του είναι εντελώς κόντρα, εμένα με παγώνει στη σκηνή κι αυτό έχει σημασία.

Ποιοί είναι οι υπόλοιποι συντελεστές του έργου;

Θ.Κινδύνης: Οι υπόλοιποι συντελεστές έχουν ως εξής:

Σκηνογραφία-Ενδυματολογία: Θεοδόσης Δαυλός

Μουσική: Δημήτρης Παλαιογιάννης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Αργυρώ Δημακέα

Παίζουν επίσης εκτός από μας τους δύο οι:  Δημήτρης Παλαιοχωρίτης, Γιάννης Τσιώμου, Κώστας Καπετάνιος, Θοδωρής Προκοπίου, Βλασία Βερβέρη, Νάνσυ Κλαμπάτσα και τα δύο παιδιά : Ορέστης Κινδύνης και Νικόλας Σπυρόπουλος.

Είναι μια προσπάθεια που δε ξεκίνησε από κίνητρο οικονομικό. Παρ'όλο το γεγονός ότι έχω τη φήμη πως είμαι πλούσιος, είμαι πάμφτωχος. Είπα ότι πρέπει αυτό το έργο να ακουστεί παντού. Είναι μια τρέλα, αλλά το μήνυμα αυτό πρέπει να περάσει. Πέρυσι ανέβασα μια ακόμη μεγαλύτερη τρέλα: την Ηλέκτρα του Σοφοκλή με 21 ηθοποιούς, σε μια εποχή πάλι δύσκολη. Κι ήταν μόνο και μόνο για το μήνυμα που περνάει η Ηλέκτρα. Ήταν και το μήνυμα που περνά ο Εχθρός του λαού. Μια φωνή που λέει “όχι στη βλακεία, όχι στην αθλιότητα”

th02

Ποιές δυσκολίες παρουσιάστηκαν στο ανέβασμα του έργου;

Θ.Κινδύνης:  Η παράσταση αυτή πέρασε μια μεγάλη περιπέτεια αλλά δε θέλω να σταθώ εκεί, γιατί το θεωρώ γρουσουζιά. Αλλά θα πω ότι σε ένα μήνα έχοντας εξαιρετικούς συνεργάτες και συναδέλφους, έγινε το ακατόρθωτο. Δε μου έχει ξανασυμβεί παρ'όλο που είμαι 40 χρόνια σ'αυτή τη δουλειά, να βγεί μέσα σε ένα μήνα ποσότητα και ποιότητα. Κι αυτό πραγματικά με έχει αφήσει άναυδο. Έλεγα μια κουβέντα και τελείωσε! Δε γινόταν δεύτερη κουβέντα, όλα ολοκληρώνονταν με τον τελειότερο τρόπο. Οι πρόβες ήταν πρόβες χαράς και δημιουργίας.

Β.Κολάσης:  Εγώ θα ήθελα να προσθέσω και να ευχαριστήσω δημόσια και θερμότατα την Αργυρώ τη Δημακέα. Στάθηκε άγρυπνος φρουρός αυτής της δουλειάς μας και βοήθησε όσο κανείς. Οφείλω και προσωπικά ένα μεγάλο ευχαριστώ σ'αυτή την κοπέλα, γιατί στρατεύτηκε και πίστεψε σε μας.

κ. Κινδύνη, είστε ιδρυτής του καλλιτεχνικού Οργανισμού “Μορφές Έκφρασης”. Ενός οργανισμού που ποιεί ήθος διοργανώνοντας εργαστήρια θεάτρου και τέχνης, καθώς και εκπαιδευτικά σεμινάρια. Ποιά βαθύτερη ανάγκη οδήγησε στη δημιουργία τους και ποιά τις κρατά ζωντανές ως σήμερα;

Στις 13/01/2013 οι Μορφές Έκφρασης συμπλήρωσαν 20 χρόνια ζωής. Είκοσι χρόνια με πολλές παραγωγές, επί του κλασικού ρεπερτορίου, κυρίως με αρχαία ελληνική τραγωδία.Εγώ κατάγομαι από ένα μεγάλο δάσκαλο, το Δημήτρη Ροντήρη κι η επιθυμία μου είναι να μεταλαμπαδεύσω αυτή τη σχολή στους νέους ανθρώπους. Όπως ξέρετε η Ελλάδα πάσχει από αμνησία. Και τους μεγάλους ανθρώπους, τους πραγματικά άξιους  καλλιτέχνες, για κάποιους λόγους τους πετά στην άκρη. Εγώ οφείλω τεράστια ευγνωμοσύνη σε αυτόν τον τεράστιο δάσκαλο. Έτσι αποφάσισα το 1993 να μεταλαμπαδεύσω τη σχολή του στους νέους ανθρώπους. Το κατάφερα με τις δικές μου δυνάμεις, άλλωτε με επιτυχία κι άλλωτε με δυσκολίες. Εδώ και δέκα χρόνια έχουμε δημιουργήσει το “Παιδί και Τέχνη”, δίνοντας τον καλλιτεχνικό σπόρο, τη μουσική, την κίνηση, το θέατρο στα νέα παιδιά, από 3 1/2 ως και 15 ετών. Παράλληλα έχουμε εκπαιδευτικά προγράμματα για εφήβους κι ενήλικες.

“Από σήμερα θα σας μάθω τι μπορεί να κάνει ένας ελεύθερος άνθρωπος”. Τι θεωρείτε αλήθεια ότι μπορεί να κάνει;

Θ.Κινδύνης:  Καταρχάς να μη συμφωνεί με τη βλακεία. Να μη συμφωνεί με αυτά που του κάνουν ή τον βάζουν να κάνει. Πρέπει οπωσδήποτε να πηγαίνει μαζί με την αλήθεια. Και αλήθεια είναι να μην ξεχνάει κανείς. Να μην ξεχνάει ότι είναι άνθρωπος, ότι φέρει ευθύνη αν τα πράγματα πάνε άσχημα. Δεν είναι αθώος. Ουδείς αθώος του αίματος τούτου. Είμαστε υπόλογοι για την κατάσταση που έχουμε φτάσει σήμερα. Χρειάζεται να κοιτάξουμε τα του οίκου μας, λίγο τον εαυτό μας, την οικογένειά μας, τη δουλειά μας, το περιβάλλον μας. Είναι πολύ εύκολο να λέμε: “Αυτοί φταίνε”. Ποιά είναι όμως η δική μας υπευθυνότητα σε αυτό το χάλι;

Πρέπει λοιπόν να κοιτάξουμε και τα λάθη μας. Ένας ελεύθερος άνθρωπος ξεκινά από εκεί.Να φτιάξει τα του οίκου του και μετά να κοιτάξει τα αλλώτρια. Πιστεύω ακόμη πως ένας ελεύθερος άνθρωπος διαπνέεται από αγάπη κι όχι συναισθηματική σάχλα.Η αγάπη δεν είναι συναισθηματική σάχλα, ούτε δεσμεύει, ούτε περπερεύεται, ούτε ακκίζεται. Η αγάπη είναι να θέλεις να μη θέλεις, που σημαίνει να μη δεσμεύεις και να θαυμάζεις το ον, να του δίνεις χώρο. Και φυσικά να μην το αναγκάζεις, να μην του επιβάλλεις πράγματα. Αυτός είναι ένας ελεύθερος άνθρωπος.

Β.Κολάσης: Ένας ελεύθερος άνθρωπος, μόνος του, μπορεί να κάνει τα πάντα. Μες την κοινωνία μπορεί να επηρεάσει καταστάσεις. Βέβαια δε ξέρω αν θα μπορεί να λύσει προβλήματα, μα προσπαθεί.

Είστε άνθρωποι του πνεύματος, με βήμα λόγου που σας δίνει το θέατρο κι όχι μόνο. Ποιός πρέπει να είναι ο ρόλος του ενός πνευματικού ανθρώπου στη σημερινή πάσχουσα ελληνική κοινωνία;

Β.Κολάσης:  Ο ξεσηκωμός! Είναι απαραίτητο να γίνει! Επιβάλλεται, δεν πάει άλλο. Και δεν το λέω πολιτικά. Πρέπει να συνειδητοποιήσουν οι άνθρωποι την ανθρώπινή τους υπόσταση.Έχουμε ξεχάσει ότι είμαστε ανθρώπινα όντα. Και θα το πω ωμά, ότι έχουμε καταντήσει ζώα. Έχουμε ξεχάσει ότι έχουμε ένα μυαλό, μια παιδεία, μια κατεύθυνση, ο καθένας από τη μέρα που γεννιόμαστε. Προκατασκευαζόμαστε για κάτι. Αυτό το κάτι, νιώθω ξαφνικά ότι το έχουμε χάσει ή ξεχάσει. Θέλω να πιστεύω πως το έχουμε απλά ξεχάσει. Δε μπορώ να πιστέψω ότι ζω σε μια κοινωνία, ότι απευθύνομαι σε ανθρώπους οι οποίοι έχουν χάσει τα πάντα. Δέχομαι ότι ζω σε μια κοινωνία η οποία έχει ξεχάσει τα πάντα και ακολουθεί σαν τα πρόβατα μια τακτική, η οποία οδηγεί στην αντίπερα όχθη, που είναι ενάντια σε κάθετι ανθρώπινο.

Θ.Κινδύνης:  Όταν λέμε ξεσηκωμός δεν εννοούμε βία. Η βία γεννά βία. Δεν είναι να ξεχυνόμαστε και να ανατρέπουμε. Τί να ανατρέψουμε; Το θέμα είναι να ανατρέψουμε τις συνήθειές μας, όλα αυτά που μας έφεραν στην κατάσταση αυτή. Άρα ξεκινάμε από τον εαυτό μας, τον οίκο μας, το περιβάλλον μας, τη δουλειά μας. Πρέπει να μάθουμε να χωρίζουμε δύο γαϊδάρων άχυρα. Κάτι που επίσης έχουμε ξεχάσει! Αυτοί που λέμε πολιτικούς και κρίση ποιός τους ψήφισε; Η θεία μου από το Σικάγο;Εμείς τους ψηφίσαμε.

Άρα τελικά, ο εχθρός του λαού είναι το ίδιο μας το κεφάλι;

Β.Κολάσης:  Ακριβώς! Εμείς οι ίδιοι είμαστε οι εχθροί του εαυτού μας. Εμείς έχουμε δημιουργήσει τις κοινωνίες, τα διάφορα στάτους, εμείς έχουμε ανεχθεί όσα ανεχόμαστε ακόμη και σήμερα. Εμείς οι λαοί φταίμε γι'αυτό που είμαστε.

Ο “Εχθρός του λαού” θα κάνει τον κύκλο του και θα τελειώσει. Ποιά τα μελλοντικά σας σχέδια; Έχετε αποφασίσει το επόμενό σας βήμα;

Θ.Κινδύνης: Πολλά πράγματα σκεφτόμαστε, αλλά σε μια άλλη φάση θα τα συζητήσουμε αυτά. Δεν πρόκειται να σταματήσουμε, να βουβαθούμε. Πάντως ο Εχθρός του λαού δε θα πάψει τόσο εύκολα, ούτε η Ηλέκτρα θα τελειώσει έτσι εύκολα.

th04

 

Φωτογραφία: Ελένη Ελευθεριάδου